print paginaReportage: In gesprek met jezelf

Het dans- en performancefestival Something Raw vierde dit jaar zijn tienjarig jubileum. Er waren voorstellingen te zien van onder anderen Ann Liv Young en het Vlaamse duo Hans Bryssinck & Dolores Bouckaert. Theater dat het lichaam in beweging brengt, spraakmakend, risicovol en experimenteel.
door Janneke Robers

Als Sherry ziet dat ik tijdens haar voorstelling wat opschrijf, komt ze direct met haar 37 look-a-likes op me af. Ik krijg een microfoon onder mijn neus. ‘Don’t hide your notebook darling. Tell me what you wrote.’ Mijn hart klopt in mijn keel. Durf ik mijzelf en mijn opschrijfboekje bloot te geven, net als Sherry dat letterlijk en figuurlijk doet?

De New Yorkse choreograaf Ann Liv Young was drie weken lang artist-in-residence bij de School voor Nieuwe Dansontwikkeling (SNDO). Samen met 37 studenten creëerde ze een onderzoeksperformance rond haar alter ego Sherry over de veelzijdigheid en de kracht van de vrouw. De première van 37 Sherrys vliegt echter volkomen uit de bocht. Tijdens een improvisatie wil een aantal studenten een exorcismeritueel op Sherry toepassen. Dat pakt verkeerd uit. Krijsend legt Young de voorstelling stil en stormt vervolgens de zaal uit.

Helemaal out of character is het niet. Al eerder kreeg een bezoeker een klap, stuurde Sherry woedend een technicus naar huis en commandeerde ze het publiek van hot naar her. Dans- en performancefestival Something Raw heeft de naam rauwe en verontrustende voorstellingen te programmeren. Hier krijgen jonge makers de kans te experimenteren. Geen wonder dus dat het publiek een open houding heeft en rustig blijft zitten. Deze rel zou best eens bij de voorstelling kunnen horen... En inderdaad, na een paar minuten verschijnt Young weer. In haar eigen kleren maar met Sherry’s make-up nog op, pakt ze de microfoon. En plein public omarmt ze haar woede en verdriet en bespreekt wat de actie met haar doet. Werkelijkheid en theater lopen hier door elkaar.

Het is precies dit moment dat zo goed past binnen de programmering van Something Raw. De rode lijn dit jaar is het isoleren en onderzoeken van een basale ervaring die het publiek vervolgens tot op de botten meebeleeft. Zo voel ik bij The Blanket Dance van Jefta van Dinther bijna zelf de textuur van de reeks objecten die de performers minutieus bevoelen, betasten en onderzoeken. En kan ik bij 3 ways to master a kiss or a twentyfiveminute kiss at your neck van Aitana Cordero maar met moeite mijn kotsneiging onderdrukken als de performers minutenlang tandpastaspuug onderling uitwisselen.

Als voorstudie liet de Spaanse choreografe een performer verschillende bezoekers voor de camera zoenen. Op een muur van televisies in de Brakke Grond is het resultaat te zien. Ik heb de neiging weg te kijken. Intimiteit is toch privé? Maar pontificaal als deze zoenende koppels aanwezig zijn, is hun kus onontkoombaar.

In The kindness of geometry zit de ‘meebeleving’ in het allesoverheersende transcedentale geluid. Het Vlaamse duo Hans Bryssinck & Dolores Bouckaert is op zoek naar zoveel mogelijk spirituele, extatische ervaringen. Op toneel staat een ingenieuze muziekinstallatie. Tientallen zelfgebouwde instrumenten zijn met draad aan elkaar verbonden. Eenmaal in gang gebracht, gaan automatisch steeds meer instrumenten meespelen. Het geluid dringt diep mijn lichaam binnen en brengt alle cellen aan het trillen, zo overheersend is het.

Hoewel de expositie Daily Whisper in de Brakke Grond officieel geen onderdeel is van Something Raw, sluit zij naadloos op de programmering aan. Ook beeldend kunstenaar Sarah Carlier zuigt de toeschouwer haar werk in. In haar video-installatie poseert een Roemeense familie, geprojecteerd op ware grootte, voor een bruidsportret. Terwijl ik voor het beeld sta, lijkt het alsof ik zelf de camera in handen heb. Wat zou ik tegen ze zeggen? En hoe zou ik mijn bruiloft willen vieren? De tiende editie van Something Raw was inderdaad rauw en onconventioneel. Maar bovenal een gesprek met jezelf.