De Brakke Grond geeft de touwtjes uit handen

tijdens de Hack/Play maand

Veerle Devreese tijdens de Hack/Play themamaand

“Je ontdekt meer over een persoon in een uur spel dan in een jaar conversatie”. Een wijze uitspraak van Plato die centraal stond tijdens de Hack/Play themamaand in het voorjaar van 2015. Programmamaker Veerle Devreese legt uit waarom de Brakke Grond in het teken van spel staat.

Interview door Amandine Van Lathem

Hoe is Hack / Play ontstaan?
Vorig jaar hebben we in de Brakke Grond samen met ontwerpers, beeldend kunstenaars en wetenschappers frisse perspectieven bij elkaar gebracht over toekomst van de homo faber, de werkende mens. Door een veelheid aan diverse activiteiten te organiseren, stapelden we in de maand allemaal scenario’s en mogelijkheden voor de toekomst op. Dit jaar kiezen we ervoor om vanuit de hele organisatie een nieuwe themamaand te organiseren. We lichten een nieuw maatschappelijk vraagstuk uit dat we vanuit nog meer disciplines- van podiumkunsten, muziek, literatuur tot beeldende kunsten- aanvliegen. We kiezen voor een vervolgstap van de werkende mens naar de spelende mens, de homo ludens. Werken is essentieel in ons leven. Maar daar tegenover staat natuurlijk ook vrije tijd of niet- werktijd, en ruimte om te denken, om te spelen. Maar wanneer speel je? Houdt werk op waar spel begint en hoort spel slechts bij vrije tijd of is het complete leven een groot spel?

Kun je ook spreken van artistieke vraagstukken rond spel?
Naast de vraag wat spel en spelregels in onze samenleving zijn, zijn er ook veel artistieke vraagstukken. Wat is spelen voor een kunstenaar? Wat als je je publiek toelaat om te spelen? Wanneer je als kunstenaar de rol van regisseur aanneemt en interactie met publiek deel laat zijn van het werk, ben je niet langer verzekerd van uitkomsten. Daar ligt een basis voor experiment met spelregels en het verkennen van kaders. 

Tijdens het tweedaagse minifestival New Gamegrounds, dat we samen met Zuraida Buter van Playful Art-festival organiseren, zullen gameontwikkelaars, interactieve kunstenaars en theatermakers de rol van interactiviteit in games en theater onderzoeken en er vooral ook mee experimenteren. Zo sluiten we op woensdagavond de 29e april de avond af met een outdoor game Sneaks & Blaggers die geluidskunstenaar Duncan Speakman heeft ontwikkeld waarbij hij deelnemers zo ver krijgt om zich volwaardig te storten in een speelse parkeerplaats waar ze geleid worden door geluid. Hoe mensen vervolgens reageren op zijn spelregels gebruikt hij in zijn theatervoorstellingen. Het mooie van zo’n experiment is dat je als deelnemer vooral deelneemt aan een briljant en hilarische spel, zonder dat het draait om de uitkomsten. Kortom, kom mee spelen die woensdagvond en zorg dat je om 22:00 op het plein van de Brakke Grond staat.

Wat zal spel de Brakke Grond brengen hoop je?
Wat deze maand hoog in het vaandel staat is het stapelen en uitwisselen van perspectieven. Dit begint bij de expositie Let's Start Playing The Game. Samen met Freek Lomme van Onomatopee ontwikkelen we een expositie waar het gezelschapsspel als uitgangspunt genomen wordt en waar ontwerpers als Thomas Lommee en HeyHeydeHaas nieuwe spelen ontwikkelen die niet alleen het uitgangspunt hebben om gezamenlijk een spel te spelen, maar juist ook met anderen, met wie je doorgaans niet zomaar de uitdaging aangaat om een spel te spelen. We benaderen daarbij spel als een manier om elkaar weer echt te ontmoeten en te bevragen wat een rolspel is. 

De hele maand kan er in de Brakke Grond, vertrekkend vanuit de expositie samen gespeeld worden. En vervolgens ontwikkelen we daarbovenop samen met verschillende makers en organisaties uit België en Nederland die weer een ander eigenzinnig daglicht werpen op een aspect van spel. Het wordt dus maand in het teken van speelse ontmoetingen en uitwisselingen. 

Wat vind jij zelf interessant aan onderzoek naar spel? 
Persoonlijk vind ik de impact van digitale cultuur een belangrijke vraag om te onderzoeken. Door een opmars aan technologische mogelijkheden krijg het spelelement in de digitale wereld een compleet eigen rol die mensen in verhalen, activiteiten en vraagstukken zuigt. Vaak gaat het over scoren, anderen overtreffen, punten verdienen. Dat heeft een positieve maar ook minder ‘toffe’ impact. Vaak zonder dat je het bewust doorhebt. En in die digitale wereld begeef je je vaak behoorlijk solo terwijl in de echte wereld de interactie door spel zo potentieel is. 
Tijdens de Yami Ichi Market gaan we digitale en analoge aspecten volledig door elkaar verweven. We organiseren een markt organiseren waar je fysiek door het virtuele web kunt lopen. Alleriei waarbij er allerlei producten worden aangeboden die dan wel kritisch dan wel ludiek reageren op het internet: zo wordt er Macbook Air-Air verkocht, er is analoge twitter, workshops hatemail, en verkoopt kunstenaar Jan Robert Leegte (interview, red), die de inhoudelijke coördinatie van de markt op zich neemt, zijn analoge scrollbar.

Waarvoor staat ‘HACK’ in Hack / Play?
HACK en PLAY kan je niet echt van elkaar lostrekken. De woorden gaan de uitdaging met elkaar aan. HACK staat voor dingen naar je eigen hand zetten, aanpakken, aanpassen, herbevragen. Het kan spelen minder naïef maken, dan wel uitdagen. We denken dat de twee woorden een uitdaging voor elkaar zijn. En waar het uiteindelijk op neerkomt tijdens die maand is het samen spelen. En dat is misschien juist een extra mooie uitdaging voor een stad als Amsterdam. Want samenleven in deze stad staat soms vooral voor prettig langs elkaar heen leven. Terwijl we juist tijdens HACK/ PLAY geloven in die interactie en daar meer uit willen halen.

Waarom moet je zeker eens langskomen bij de Brakke Grond tijdens de themamaand HACK/ PLAY?
Er zijn zoveel projecten. Stap erin, kom meedoen, kom meespelen of laat je verrassen: want stiekem kun je er niet aan ontkomen! En trek er anderen weer in mee om mee te spelen en neem het spel, het speelse, mee naar huis, de stad in. Hopelijk realiseert iedereen dat spel, net als werk, inherent is aan je leven. Dus ja: het leven is een groot spel