De kans om een herinnering te laten verdwijnen

journaliste Joyce de Badts over de expo 81 dingen

Kunstenaar Jasper Rigole is al jaren gefascineerd door hoe we onze herinneringen vormgeven. Op vraag van de Brakke Grond schreef journaliste Joyce de Badts een column over de expo.

81 dingen waarvan ik dacht dat ik ze vergeten was is de aanleiding voor All Future Memories, een themajaar in de Brakke Grond over de toekomst van ons geheugen (feb 2016 - feb 2017).

 

Een herkenbaar beeld: een zaal vol ouders, turend door de lens van hun camera, ipad of mobiel, op armlengte omhoog gehouden. Ze filmen het schooloptreden van hun kind van begin tot eind. Nog voor het moment voorbij is, wordt de werkelijkheid al fictie. De beelden zijn geschoten, de herinnering is gecreëerd. Wie je bent, is wat je je herinnert.

De expositie van Jasper Rigole is de aanleiding voor All Future Memories, themajaar over de toekomst van ons geheugen. Lees meer

Programmeur visuele kunsten Veerle Devreese leidt het themajaar in. Lees meer

Kunstenaar Jasper Rigole is al jaren gefascineerd door hoe we onze herinneringen vormgeven. In deze tentoonstelling ontfermt hij zich met zijn Institute for the Conservation, Archiving, and Distribution of Other People’s Memories over verweesde privéherinneringen van andere mensen. Gedurende 10 jaar verzamelde Rigole oude videobanden, weggegooide of zoekgeraakte tapes, die hij archiveerde en catalogeerde. Verjaardagsfeestjes, een huwelijk, paaseieren rapen, vakantiebeelden: het zijn universele levensverhalen vol hoogtepunten. Een vhs-band of een tijdlijn op Facebook, geen van beide heeft als doel een werkelijkheid te tonen. Als is er een belangrijk verschil: een videoband heeft vaak nog wat Rigole ‘temps-mort momenten’ noemt: stukjes die per ongeluk gefilmd werden, of alledaagse beelden om de band vol te krijgen. Rigole geeft dit soort beelden de aandacht die ze voorheen wellicht nooit kregen, zo dringen ze onze eigen herinneringen binnen.

Laatste week 

Nog tot zondag 31 januari kun je de veelbesproken expo van Jasper Rigole 81 dingen waarvan ik dacht dat ik ze vergeten was bezoeken. Meer over de expo

Hechten de filmende ouders op het schooloptreden dan meer belang aan de constructie van de herinnering dan die van voor het digitale tijdperk? De verzameling van Rigole toont dat dat wel meevalt. Alleen kregen mensen toen, in tegenstelling tot de oneindig traceerbare digitale beelden, wél de kans om een herinnering te laten verdwijnen: een foto was zo kapotgescheurd, die videoband raakte toch ooit kwijt, ging stuk of werd grijsgedraaid. Misschien vervaagde met het verloren gaan van de beelden stilaan ook de herinnering. Misschien bleef er zo enkel over wat iemand graag wilde geloven. 

 

 

Joyce de Badts is journaliste en schrijft voor onder meer de Standaard en de nieuwssite De Wereld Morgen.