‘Een moment van je leven dat je terug weet’

Lunch for Thought met kinderen

Wat is jouw eerste herinnering? Is het belangrijk iets te kunnen onthouden? Kun je vertellen wat geschiedenis is? Deze en andere vragen zijn onderdeel van de lunchgesprekken die Jan Rosseel organiseert. Na een serie van gesprekken met wetenschappers en kunstenaars was het op vrijdag 13 mei aan acht leerlingen van groep 5 en 6 van basisschool de Bron in Amsterdam om hun inzichten te delen. Wat volgde was een vrolijke bijeenkomst met hen die nog aan het begin staan. 

Gewapend met waterballonnen komen de leerlingen binnen. De ballonnen worden ingeruild voor potloden en krijt om tijdens het gesprek aantekeningen te kunnen maken op de grote tafel. Wat volgt is een anderhalf uur durende oefening in associatief denken, grapjes, kleine misverstanden en heel veel geduld. Want hoewel de kinderen met groot enthousiasme het gesprek ingaan, blijkt nadenken over herinneringen nog niet zo eenvoudig te zijn.

 

Om te beginnen is ‘herinnering’ is een ingewikkeld woord, zowel qua spelling als betekenis. Na een kort overleg komen de leerlingen tot de definitie van herinnering als: ‘iets wat je terugweet’.

 

Hierna praten ze over herinneringen uit hun eigen levens. Dit levert een bijzonder palet van gebeurtenissen op. Zo vertellen twee leerlingen in geur en kleur over de herinnering aan hun eigen geboorte- ziekenhuis en doktoren incluis. Een ander kind rekent avonturen die hij in films heeft gezien tot zijn eigen ervaringen. De rest van de groep vult aan met losse anekdotes over 

 

Jan Rosseel vraagt de groep naar hun idee van valse herinneringen. Hierop delen de kinderen verhalen over doodgaan, scheetjes en oneerlijke dingen doen. De uitleg van Rosseel brengt slechts weinig beweging in hun definitie.

 

Bij het woord geschiedenis steken alle kinderen hun hand op. Geschiedenis is een vak op school, vertellen ze. Dat vak gaat over dino’s, ridders, piraten, de Tweede Wereldoorlog en de Gouden Eeuw. De informatie die ze over deze onderwerpen delen, blijkt nogal fragmentarisch. Over de Gouden Eeuw vertellen ze bijvoorbeeld: ‘er waren er mensen met koetsen en was er de Nachtwacht.’ Hierna spreken twee kinderen over hun grootouders die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Ook dit zijn geen complete verhalen, maar losse flarden met details.

 

Aan het einde van het gesprek is duidelijk geworden dat voor de kinderen alles wat geweest is, op één grote hoop ligt. Een hoop waar ook wat hoofdstukken uit het geschiedenisboek toe behoren. Een hoop waar ze hun eigen gedachten en fantasieën aan toevoegen. Een hoop waar waarheid niet zo belangrijk is en alles even zwaar weegt.

 

Maar hoe herinneringen en geschiedenis nu met hen persoonlijk verbonden zijn, of hoe ze de toekomst hiervan zien, dat blijkt een te grote denkstap voor vandaag. Wel weten ze hoe het komt dat oudere mensen vaak dingen vergeten. ‘Als je ouder wordt, krijg je meer herinneringen en daarna krimpen je hersenen, dus past het niet meer.’

 

Amsterdam, vrijdag 13 mei, n.a.v. Lunch for Thought op basisschool de Bron.

Auteur: Revka Bijl
Foto's: Ruben Lambrecht