Frie Leysen:

Voorvechter van internationaal theater legt uit

Frie Leysen, een grand dame van de Vlaamse kunstwereld, is een onverschrokken voorvechter voor vernieuwing in het internationale theater. Leysen, (de tweelingzus van acteur Johan Leysen), verdiende haar sporen als de eerste directeur van het Antwerpse kunstenhuis deSingel, richtte het Brusselse Kunstenfestivaldesarts op en was jarenlang directeur van verschillende vooraanstaande theaters en festivals in Duitsland en Oostenrijk. Nu is ze de samensteller van Get Lost. Een serie van bijzondere theater- en dansvoorstellingen uit continenten met theatertradities waarmee het publiek hier niet of nauwelijks bekend is. Ze legde aan Eric Kosten van het magazine Scènes uit waarom dat theater zo speciaal is.

Speeldata en randprogramma

De voorstellingen zijn te zien in Amsterdam (niet in de Brakke Grond), Den Haag, Utrecht, Heerlen en Brugge (B). Red van 25 februari t/m 8 maart, Blood Links van 5 t/m 17 maart, Fire desire van 23 maart t/m 8 april en Adonde los Muertos – Lado A van 18 t/m 26 april. In ​ Zaaigoed ​ gaan theatermakers uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika in gesprek en aan het werk met Nederlandse vakgenoten, wisselen artistieke visies uit en werken daarmee aan hun netwerk.

www.getlost-theater.nl

‘Get Lost’ klinkt bijna als een verwensing, maar is allerminst zo bedoeld. Nu voor de vierde keer wordt ​theater uit Verweggistan een plek gegeven op toonaangevende Nederlandse podia; theater dat níet geworteld is in de tradities van het Westen, maar wél verrast en frappeert.

In 2014 werd Frie Leysen, samensteller van Get Lost, geëerd met de Erasmusprijs. Bij de uitreiking van die prijs spuide ze ongegeneerd in ‘zijn’ Paleis op de Dam ongezouten kritiek op het kunstbeleid in zijn koninkrijk: ‘Hoe kunt u koning zijn van een land waarin kunst en cultuur zijn wegbezuinigd, waarin alles draait om entertainment en amusement’.

Welke voorstellingen heeft zij, grande dame Frie Leysen, onverschrokken voorvechter voor vernieuwing in het internationale theater, gekozen? En waarom? “Ik heb gezocht naar hedendaags theater dat een sterke artistieke taal spreekt, ​met ​voelbare urgentie en een maatschappelijke visie. Voorstellingen die​ in een Europese theatercontext zeer relevant zijn. Met, achteraf bezien de individuele geschiedenis van kleine mensen tegen de achtergrond van de wereldgeschiedenis, en ook de dood versus eros als rode draad”.

Chinese dansvoorstelling die reflecteert op de 'kittige' militair gedrilde groepbaletten uit de tijd van Mao
“In de tijd van Mao waren in China welgeteld zes opera’s en balletten toegestaan. Een ervan was The Red Woman Detachment, een ballet naar voorbeeldig revolutionair-maoïstische snit over een meisje dat weet te ontvluchten aan haar onderdrukker, een kapitalist uiteraard, en zich aansluit bij een groep vrouwelijke, communistische strijders. Het is een wonderlijk ballet waarin klassieke ballerina’s in militair uniform, maar wel met kittige korte broekjes, vervaarlijk hun pistolen en ander wapentuig paraderen in heroïsche, perfect gedrilde groepsdansen. Vorig jaar werd de vijftigste verjaardag gevierd van dit modelballet, dat onverbrekelijk ​verbonden is aan de culturele opvoeding van de Chinezen. Wen Hui (1960) is een van de pioniers van hedendaagse dans in China​ opgegroeid met deze balletten​. Zij reflecteert op dit ballet, sprak met de choreograaf en de dansers van toen, en ​ verwerkte dit tot een nieuwe choreografie. Ze gebruikte daarbij historische documenten uit die tijd en stelt vragen over het lichaam van een ballerina als lustobject in een gepolitiseerde, totalitaire maatschappij. Een kleine​ privégeschiedenis van gewone mensen in het licht van de wereldgeschiedenis”. Living Dance Studio, China: ​Red

Onvergetelijke diavoorstelling van een arty gay Chinese Australiër
“William Yang groeide op​ als jonge Chinees​ in Australië. Hij sprak nauwelijks Chinees, want​ zijn moeder wilde dat hij assimileerde. Toen het besef doordrong dat hij ‘anders’ was​ dan zijn klasgenootjes besloot hij kunstenaar te worden, fotograaf. En toen hij uit de kast kwam had hij meteen alles in handen om een ‘marginaal’ te worden: vreemdeling, artiest én gay. In deze voorstelling doet hij het saaiste wat je kunt bedenken: het presenteren van een veredelde diashow! Maar ondertussen toont hij ons onvergetelijke beelden, sleurt ons mee in de spannende verhalen van zijn familie en vrienden in de diaspora over alle continenten”. William Yang: Blood Links

Erotische, spirituele en feministische dans van belangrijke choreografe uit India
“Chandralekha was als feministe en eerste choreografe van hedendaagse dans in het door velen als vrouwvijandig beschouwde India, die het aandurfde aldaar moderne dans te tonen. Haar invloed, ze overleed in 2007, was enorm: zo was zij een van de vrouwen die de Duitse choreografe Pina Bausch inspireerde. Haar voorstelling ​ Sharira / Fire Desire raakte mij diep​ omdat zij de spiritualiteit toont​ die kan uitgaan van erotiek - en vice versa. Ze koppelt zeggingskracht aan een ondubbelzinnige, persoonlijke visie. Geen puur technisch voetenwerk, maar een duet waarin de vrouw uiterst traag en met ijzeren beheersing haar lichaam in complexe, plastische vormen drapeert, eerst solo, later met een mannelijke partner”. Chandralekha Dance Company: Sharira / Fire Desire

Lichtvoetige en grappige reflectie op de dood door Argentijns danstheatergezelschap
“Danstheater uit Argentinië, met een lichtvoetige en soms naar cynisme neigende maar ook esthetische choreografie voor zeven dansers, over de dood​, gecreëerd na het overlijden van een van hun leden. ​ Grupo Krapp, vernoemd een werk van naar Samuel Beckett, vroeg tien kunstenaars uit de dans, het toneel- en de filmscene ​in Buenos Aires ​naar hun ​visie op het heengaan. Hoe zwaar op de hand het ook mag lijken, het is een lichtvoetige reflectie op de dood, en soms ronduit grappig. De artistieke taal van Grupo Krapp is erg persoonlijk en is geworteld in een hedendaags danstheater. Grupo Krapp: ​ Adónde van Los Muertos (Lado A)