Wie is Josse De Pauw?

Fris je geheugen op

Josse De Pauw (°1952) is een van de grootste acteurs en schrijvers van België. De Pauw beschikt over een indrukwekkend en veelzijdig oeuvre. Het rondtrekken in de wereld, of een verbeelding van die wereld, vormt meestal de voorbode van zijn eigenlijke artistieke werk. Het gekozen medium is hierbij van minder belang: De Pauw is dan ook evengoed in theater, de film of de literatuur actief.

"Voor alles is Josse De Pauw een bijzonder genereus verteller, die zijn tekst spreekt, zingt, uitschreeuwt of fluistert maar daarbij altijd de ruimte laat bij de toeschouwer voor eigen associatie en verbeelding."

Marianne Van Kerkhoven

Radeis International

Nadat De Pauw afstudeert aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel, staat hij in 1976 mee aan de wieg van het legendarisch theatergezelschap Radeis International. Het collectief, bestaande uit de jonge Josse De Pauw, Dirk Pauwels en Pat Van Hemelrijck, trekt de wereld rond. In hun visuele komisch-absurdistische voorstellingen speelt de taal geen rol; het decor en de voorwerpen in dat decor bekleden daarentegen een centrale plek.

Radeis functioneert binnen Schaamte, het kunstenaarsproductiehuis dat later met het Kaaitheater fuseert. Het wordt de eerste Vlaamse groep die een internationale carrière weet op te bouwen en er in slaagt om acht jaar lang zonder subsidies te overleven. In 1984 zet het trio van Radeis een punt achter dit succesverhaal.

 


Ondertussen ontmoet Josse De Pauw de Japanse Fumiyo Ikeda. De Rosas-danseres en de jonge acteur stappen in het huwelijksbootje. De Pauw krijgt van haar het boek De sleutel van Junichiro Tanizaki, om kennis te maken met de Japanse cultuur. Dit boek zal 30 jaar later het uitgangspunt vormen voor het gelijknamige theaterstuk, in een regie van Josse De Pauw, met een hoofdrol voor Fumiyo Ikeda.

Verdere artistieke ontplooiing

Na Radeis bewandelt De Pauw als onafhankelijk theatermaker heel wat nieuwe paden, onder meer met de voorstelling Usurpation (1985). De acteur begint te spreken, begint teksten te schrijven en te zingen; er verschijnt een vrouw op de scène en er zijn muzikanten (o.a. Peter Vermeersch) die deel gaan uitmaken van het theatrale gebeuren. Creëren wordt vanaf dan voor De Pauw wat het eigenlijk al altijd zal blijven: een globaal, veelzijdig artistiek bezig zijn waarbij de grens tussen leven en werk nog nauwelijks te traceren valt. 
 

Tijdens een scenariocursus loopt Josse De Pauw de jonge cineast Peter Van Kraaij tegen het lijf. Samen ontwikkelen ze de langspeelfilm Vinaya, die in 1992 wordt uitgebracht, maar in het commerciële circuit nauwelijks kansen krijgt. Toch zullen De Pauw en Van Kraaij intens blijven samenwerken op de theaterscène.

Van Wo 9 t/m Za 12 mrt 2016 is De sleutel van LOD Muziektheater in een regie van Josse De Pauw te zien in de Brakke Grond. Met in de hoofdrollen Frieda Pittoors en Fumiyo Ikeda.

Lees meer

Muziektheater

Weg, het muziektheaterproject dat Josse De Pauw in 1997 realiseert, is tegelijkertijd het afsluiten van een periode in De Pauws werk én het begin van een nieuwe episode. Ook al is Weg het resultaat van de samenwerking van het driemanschap De Pauw – Vermeersch- Pierre Vervloesem, toch zou van dan af Josse De Pauw zich meer en meer profileren als voorstellingenmaker die drager wordt van de hoofdverantwoordelijkheid voor zijn projecten.

Vanaf nu gaat muziek een steeds grotere rol spelen in zijn projecten en wijze van acteren. ‘Als een jazzmuzikant op de scène kunnen staan’: dat is het ideaal dat De Pauw als acteur voor ogen heeft.

 

Josse op het witte doek

Als filmacteur speelt De Pauw in meer dan 60 films. Regisseurs waarmee De Pauw nauw samenwerkt zijn o.m.: Dominique Deruddere, Marc Didden, Digna Sinke en Jos Stelling. Iedereen Beroemd, waarin De Pauw een hoofdrol speelt, krijgt een Oscar-nominatie voor beste anderstalige film. Zijn meest recente grote rol dateert van 2014. In Flying Home is de acteur te zien als priester, aan de zijde van Jan Decleir en Jamie Dornan.

"Ik word misschien wat ouder, maar er zijn nog zekerheden. Als de adrenaline van het spelen door de aderen heeft gejaagd, kun je niet meteen gaan slapen. Dat bestaat niet."

Josse De Pauw, De Morgen

Nieuwe paden

Rond de eeuwwisseling toont De Pauw nogmaals zijn artistieke veelzijdigheid. Zo is hij achtereenvolgens artist in residence in Victoria Gent, vijf jaar lang artistiek leider van Het Net in Brugge en een jaar actief als artistiek leider van Toneelhuis Antwerpen. In 2006 verschijnt Werk: een veel bekroonde bundeling van notities, dagboekfragmenten, theaterstukken en verhalen. Eén ding hebben ze gemeen: zelfspot, droge humor en stilistisch meesterschap.

 

Muziek blijft een rode draad vormen doorheen zijn oeuvre. In 2012 presenteert hij met jazzpianist Kris Defoort de voorstelling An Old Monk, waarbij hun gemeenschappelijke liefde voor pianovirtuoos Thelonious Monk het uitgangspunt wordt.


Tekst: Ruben Lambrecht. Naar: Marianne Van Kerkhoven, Jan Aerts en Anne-Marie Van Wijnsberghe